Cmentarze Kresowe 2026 – wiosna, część 1


Fot. 1 i 2 Spakowany do wyjazdu sprzęt i narzędzia, konieczne do planowanych prac na cmentarzach
W dniu 25 kwietnia br., po nadzwyczaj szybkim (15 minut po obu stronach) przekroczeniu granicy z Ukrainą, grupa dojechała na cmentarz w Zimnej Wodzie.

Fot. 3 Zimna Woda – dojście do starej części cmentarza
Tam dokonano oględzin części starych pochówków, aby zorientować się co powinniśmy i możemy zrobić w celu poprawy stanu najbardziej wymagających ingerencji mogił.

Fot. 4 Pomnik na mogile Bolesława Glisczyńskiego uległ przechyleniu

Fot. 5 Pomnik i mogiła 11-letniej Stanisławy Szostak oczekują odświeżenia

Fot. 6 Mogiła Ferdinanda Assmanna wymaga uporządkowania

Fot. 7 Krzyż na pomniku Messnerów wymaga naprawy
Niezależnie od działań Towarzystwa, grupa potomków byłych mieszkańców Zimnej Wody, postanowiła podjąć zdecydowaną walkę z agresywnie atakującymi starą część cmentarza chwastami, głównie z Rdestowcem.
Oględziny cmentarza wykazały, że na dzień 24 kwietnia wychodzą już intensywnie z ziemi nowe pędy tego chwastu i rozwijają pierwsze liście. Będzie więc w najbliższych dniach odpowiednia pora na wstępne zastosowanie środka chemicznego, który powinien przystopować ich rozwój, a następnie ponawiać działanie w trakcie okresu wegetacyjnego, odpowiednio do rozwoju kolejnych roślin.
Wizyta na cmentarzu pozwoliła wstępnie wytypować mogiły, którymi wolontariusze się zajmą i zaplanować konieczne przy nich prace.
Kolejnym punktem podróży było Stare Sioło, gdzie na cmentarzu również oceniono jego stan i zaplanowano zakres prac porządkowo-remontowych.

Fot. 8 Cmentarz w Starym Siole – mogiła Orlęcia – Jerzego Leliwy-Żurowskiego

Fot. 9 Pomnik oczekujący nałożenia ciężkiego elementu wieńczącego, który przygotowano w ubiegłym roku

Fot. 10 Kolumna na pomniku Matyi Potockiej

Fot. 11 Pomnik na mogile gen. Romana Wybranowskiego, w głębi jego córki Ludwiki Ujejskiej

Fot. 12 Lapidarium na cmentarzu starosiolskim

Fot. 13 Elementy, które czekają na „zagospodarowanie”

Fot. 14 Wolontariuszka Dorota nie wytrzymała i już w czasie rekonesansu rozpoczęła uprzątanie zużytych zniczy

Fot. 15 Na pomniku Adama Tyrawskiego „kasyera dóbr hr. Potockiego” ułamany krzyż

Fot. 16 Pomnik Wiktora Stokowskiego „potrzebuje” nałożenia górnego elementu
Tak więc od poniedziałku wolontariusze będą intensywnie przywracać do godnego stanu kolejne kresowe mogiły i ich otoczenie.

Fot. 17 Bóbrka – Rynek – przybywa tablic wspominających kolejnych poległych mieszkańców rejonu w walce z Rosjanami
W niedzielę grupa udała się na cmentarz Łyczakowski i Cmentarz Orląt Lwowskich. Tym razem szczególne zainteresowanie wolontariuszy dotyczyło mogił zgromadzeń duchownych.
Chociaż nie było zbyt wiele czasu na zwiedzanie i odkrywanie, a bardzo „przykra” pogoda (silny, lodowaty wiatr, trochę deszczu, trochę płatków gradowo-śniegowych) nie sprzyjała spacerom, okazało się, że udało się napotkać kilka takich miejsc.

Fot. 18 Grobowiec Nazaretanek
Fot. 19 Grobowiec Szarytek

Fot. 20 Grobowiec Księży Misjonarzy św. Wincentego A Paulo

Fot. 20 Grobowiec Księży Misjonarzy św. Wincentego A Paulo
W trakcie poszukiwań natknęliśmy się na mogiłę Ulmów. Ciekawe, czy mają jakieś powiązania rodzinne z błogosławionymi Ulmami z Markowej.

Fot. 21 Grobowiec rodziny Ulmów

Fot. 22 Tablica Ulmów – Emil i Zygmunt, jak widać, walczyli za Polskę
W pewnym miejscu cmentarza widoczne było miejsce z mogiłami poległych w agresji rosyjskiej.

Fot. 23 „Pole” z pochówkami ofiar wojny rosyjskiej z Ukrainą
W drodze na „Orlęta” napotkaliśmy mogiłę Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, u których przecież kwaterujemy w Bóbrce.

Fot. 24 Mogiła Sióstr Franciszkanek – w prawej części 2 pochówki z ostatnich lat
Wizyta u „Orląt” pozwoliła odświeżyć pamięć i wrażenia z wielu poprzednich odwiedzin tego panteonu polskiej ofiary patriotycznej.

Fot. 25 „Oswobodzone” po latach lwy w pełnej krasie

Fot. 26 Grób „żołnierza poległego w obronie ojczyzny”

Fot. 27 Jeden z „Orląt” – Tadeusz Saganowski
Brak, w czasie pobytu na „Orlętach”, zwyczajowych tłumów dawał luksus spokojnego przejścia między mogiłami.

Fot. 28 Widok centralnej części cmentarza
W dalszej części dnia wolontariusze uczestniczyli w mszy św. w kościele parafii św. Antoniego, która sprawowana była w intencji Radia Lwów, a po niej odbyło się, u tutejszych Franciszkanów, krótkie spotkanie środowiska Polaków, na które zaproszona została także nasza grupka.

Fot. 29 Fasada kościoła św. Antoniego

Fot. 30 Figury przed kościołem prowizorycznie zabezpieczone przed ewentualnymi odłamkami w razie jakiegoś ataku

Fot. 31 We wnętrzu kościoła tablica poświęcona Zbigniewowi Herbertowi

Fot. 32 W pobliżu kościoła św. Antoniego, przy ul. Łyczakowskiej 55, kamienica (brama), w której mieszkał Zbigniew Herbert

Fot. 33 Tablica informująca o zamieszkaniu w tym miejscu poety

Fot. 30 Figury przed kościołem prowizorycznie zabezpieczone przed ewentualnymi odłamkami w razie jakiegoś ataku

Fot. 31 We wnętrzu kościoła tablica poświęcona Zbigniewowi Herbertowi

Fot. 32 W pobliżu kościoła św. Antoniego, przy ul. Łyczakowskiej 55, kamienica (brama), w której mieszkał Zbigniew Herbert

Fot. 33 Tablica informująca o zamieszkaniu w tym miejscu poety
Po sympatycznym spędzeniu czasu wolontariusze pojechali jeszcze na Wzgórza Wuleckie, aby uczcić pamięć pomordowanych w 1941 r. przez hitlerowców polskich profesorów uczelni lwowskich i ich rodzin.

Fot. 34 Wolontariuszki wczytują się w tablicę informacyjną o dokonanym w tym miejscu mordzie na profesorach lwowskich uczelni i ich rodzinach w 1941 r. (pierwotny pomnik)

Fot. 35 Tablica informująca o miejscu mordu

Fot, 36 Pomnik odsłonięty w 70. rocznicę wydarzenia
Ze względu na złą pogodę grupa przemieściła się jeszcze do centrum Lwowa, aby wstąpić na kawę do Kawiarni Ormiańskiej i zrezygnowała z możliwości pospacerowania w rejonie Rynku, powracając do miejsca zakwaterowania u Sióstr Franciszkanek w Bóbrce.
Zobacz następną część relacji
relacjonował Zbyszek Saganowski
Artykuł przeczytano 20 razy