Do wyjazdu, oprócz wielu materiałów, narzędzi i sprzętów, a także niemal 200 zniczy, przygotowaliśmy 12 wiązanek patriotycznych, aby uczcić pamięć zasłużonych dla naszego kraju osób.

5 wiązanek zamówiliśmy w obsługującej nas w tym zakresie od kilku lat kwiaciarni, a 7 wykonała, z wielkim sercem, moja małżonka Roma.
 

Fot. 2 Wiązanki autorstwa Romy (7 szt.)

Dzięki wczesnemu wyjazdowi grupy z Wrocławia (godz. 3.00) i rekordowo krótkim przekraczaniu granicy (łącznie 15 minut po obu stronach) zdołaliśmy dotrzeć za Lwow, do Bóbrki jeszcze w porze jasnego dnia. Tam wstąpiliśmy z przesyłką do Sióstr Franciszkanek, a także zaglądnęliśmy na tamtejszy cmentarz, aby zapalić znicze na kilku mogiłach, a przy pomniku Franciszki Kliczewskiej (przodek Romy) dodatkowo wiązankę.
 

Fot. 3 Pomnik Jana Słockiego na cmentarzu w Bóbrce
 

Fot. 4 Pomnik Franciszki Kliczewskiej

Dalsza podróż w kierunku Kołomyi (miejsca naszego pierwszego noclegu) przebiegała obrzeżami Stanisławowa, gdzie nadal w porze dobrego, dziennego światła, zatrzymaliśmy się przy memoriale w Czarnym Lesie. To jest miejsce, w którym 14/15 sierpnia 1941 Gestapo zamordowało 250-300, wg innych źródeł nawet do 700 osób inteligencji polskiej.
 

Fot. 5 Wolontariusze kończą uprzątanie liści na obszarze głównego pomnika memoriału w Czarnym Lesie

Tam uprzątnęliśmy opadłe na teren pomnika głównego liście, zapaliliśmy znicze, złożyliśmy wiązankę patriotyczną i pomodliliśmy się za zmarłych.
 

Fot. 6 Wiązanka i znicze od TMKK złożone w Czarnym Lesie


Fot. 7 Uprzątnięty i udekorowany pomnik memoriału


Fot. 8 Jedna z tablic memoriału z nazwiskami pomordowanych – tutaj pedagodzy

W dalszej podróży dotarliśmy na nocleg do Kołomyi.

Poranek sobotni (7 listopada) powitało nas pięknie wschodzące słońce, które towarzyszyło wolontariuszom przez cały dzień.
 

Fot. 9 Wschodzące nad Kołomyją słońce – w dali widnieją Karpaty

Po śniadaniu pojechaliśmy do Kosowa, aby korzystając z okazji wstąpić na huculski, sobotni jarmark.
 

Fot. 10 Most na rzece Rybnicy, za którym, po lewej stronie, na dużym obszarze, rozciąga się targ huculski

Na targu jest mnogość wyrobów i produktów regionalnych, zarówno spożywczych, jak i innych – użytkowych, które są wytworami rękodzielniczymi, stanowiąc wielkie bogactwo kulturowe huculszczyzny.
 

Fot. 11 Targ w Kosowie – jedno z bardzo wielu stoisk z produktami spożywczymi – tutaj owoce i suszone grzyby z Karpat


Fot.12 Wyroby huculskich wędliniarzy


Fot. 13 Różnorodne wyroby z drewna z miejscowych lasów


Fot. 14 Nie brakło oczywiście regionalnych nalewek, których była niezliczona różnorodność


Fot. 15 Stoisko z wyrobami serowymi (bryndze, bunce, serki wędzone)


Fot. 16 Stoisko serowe, przy którym była stała kolejka (tutaj zakupiłem bryndzę owczą)


Fot. 17 Dzieża z owczą bryndzą


Fot. 18 Wyroby ceramiki regionalnej


Fot. 19 Rejon strojów ludowych


Fot. 20 Piękne wyroby woskowe

Po wizycie w Kosowie powróciliśmy do Kołomyi na „nasz” cmentarz. Tutaj uprzątnęliśmy liście i zeschłe rośliny na kilkudziesięciu grobach, gdyż nie sposób naszymi siłami wygrabić całego, wielohektarowego cmentarza i zapaliliśmy znicze na wielu grobach. W kilku miejscach złożyliśmy wiązanki patriotyczne.

Należy zauważyć, że od naszych prac sierpniowych, nastąpiła pozytywna zmiana, gdyż na cmentarzu zostały pocięte i wywiezione zalegające, powalone drzewa.

Przy grobowcu Kraśnickich dokonaliśmy impregnacji hydrofobowej pomnika kobiety, gdyż przy sierpniowej rekonstrukcji (odtworzenie brakującej głowy i prawej ręki) nie zostało to wykonane z powodu padającego po tym deszczu.
 

Fot. 21 Wiązanka i znicze ustawione przy grobowcu 4 księży


Fot. 22 Grobowiec Kraśnickich oczyszczony z liści z zapalonym zniczem, po hydrofobizacji figury kobiety


Fot. 23 Pomnik Franciszka Wernera ze zniczem i wiązanką od Romy (jest to jeden z Jej przodków)


Fot. 24 Uprzątnięty grobowiec, z zapalonym zniczem Dominiki Albiny Ostrowskiej


Fot. 25 Wiązanka i znicze od TMKK oraz znicz od Ogólnopolskiego Oddziału Kołomyjan (OOK) „Pokucie przy tablicach pomnika Ofiar Obozu w Kosaczowie


Fot. 26 Pomnik Ofiar Kosaczowa z tablicami z nazwiskami ofiar, uprzątnięty z opadłych liści


Fot. 27 Wiązanka i znicz od OOK „Pokucie” oraz znicze od TMKK przy pomniku organizacji „Gwiazda”


Fot. 28 Pomnik organizacji „Gwiazda” uprzątnięty z opadłych liści


Fot. 29 Pomnik na mogile Sławcia Arsenicza z zapalonym zniczem, po uprzątnięciu liści, choć – jak widać - one wciąż spadają


Fot. 30 Mogiła Huberów po uprzątnięciu, z zapalonymi zniczami


Fot. 31 Uprzątnięty pomnik, z zapalonymi zniczami u kapitana 49. Huculskiego Pułku Strzelców Stanisława Mariana Giziewicza

Słoneczna, bezwietrzna pogoda pozwoliła nam na spokojną pracę na cmentarzu, a pobyt w Kołomyi pozwolił się nam spotkać z naszymi miejscowymi przyjaciółmi.

Wszystkim uczestniczącym w wyjeździe Szanownym Wolontariuszom dziękuję pięknie za odważenie się w obecnej sytuacji na Ukrainie na wyjazd oraz duże zaangażowanie w realizowane prace.

Jutro wstąpimy na cmentarz komunalny w Kołomyi, aby uczcić pamięć dawnych działaczy organizacji Polaków w Kołomyi i zmarłych naszych przyjaciół, którzy uczestniczyli w pracach TMKK na starym cmentarzu w ubiegłych latach.

relacjonował
Zbyszek Saganowski

Wyjazd jest realizacją II części programu dotacyjnego Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA zatytułowanego Polskie dziedzictwo kulturowe za granicą – wolontariat. 2026
 

Następna część relacji